“Dữ liệu của tôi ở trên đám mây rồi, an toàn.” Câu này chứa một hiểu nhầm khiến không ít người mất dữ liệu. Đám mây giải quyết một số vấn đề rất tốt, nhưng không phải vấn đề mà nhiều người tưởng.
Ba thứ khác nhau hay bị gọi chung là “đám mây”
Lưu trữ đồng bộ giữ một thư mục giống hệt nhau trên nhiều thiết bị. Thêm tệp ở máy này, nó xuất hiện ở máy kia. Mục đích là truy cập ở mọi nơi.
Sao lưu đám mây chép dữ liệu lên máy chủ từ xa và giữ lịch sử phiên bản theo thời gian. Mục đích là khôi phục khi mất dữ liệu.
Lưu trữ tệp thuần là nơi bạn chủ động đưa tệp lên và tự quản lý. Không tự động gì cả.
Ba thứ này trông giống nhau trên giao diện nhưng bảo vệ bạn khỏi những rủi ro hoàn toàn khác nhau.
Vì sao đồng bộ không phải sao lưu
Đây là điểm mấu chốt. Đồng bộ được thiết kế để lan truyền thay đổi càng nhanh càng tốt — kể cả những thay đổi bạn không mong muốn.
- Xoá nhầm một thư mục — nó biến mất trên mọi thiết bị trong vài giây.
- Mã độc mã hoá tệp — bản đã mã hoá được đẩy lên, đè bản tốt.
- Một tệp hỏng do lỗi ghi đĩa — bản hỏng được đồng bộ đi khắp nơi.
Đồng bộ bảo vệ bạn khi thiết bị hỏng hoặc mất. Nó không bảo vệ bạn khi dữ liệu hỏng.
Hầu hết dịch vụ đồng bộ có lưu lịch sử phiên bản và thùng rác, nhưng thường giới hạn khoảng 30 ngày. Một tệp bạn ít động tới, hỏng từ ba tháng trước, sẽ không còn bản nào để quay lại.
Đọc kỹ điều khoản trước khi phó thác
Vài điểm đáng kiểm tra ở bất kỳ dịch vụ nào:
- Lịch sử phiên bản giữ bao lâu, và giữ được bao nhiêu bản.
- Tệp đã xoá nằm trong thùng rác bao lâu trước khi mất hẳn.
- Có mã hoá phía người dùng không — tức nhà cung cấp có đọc được nội dung của bạn không.
- Lấy toàn bộ dữ liệu ra bằng cách nào nếu muốn rời đi. Nhiều dịch vụ vào rất dễ, ra rất khó.
- Điều gì xảy ra khi ngừng trả tiền. Một số khoá truy cập gần như ngay lập tức.
Mã hoá: ai giữ chìa khoá
Phần lớn dịch vụ phổ thông mã hoá dữ liệu khi lưu trên đĩa của họ, nhưng chính họ giữ khoá. Nghĩa là nhân viên có quyền, hoặc lệnh của cơ quan chức năng, đều đọc được nội dung. Điều này cũng cho phép các tính năng tiện lợi như tìm kiếm trong nội dung tệp hay xem trước ảnh.
Dịch vụ mã hoá đầu cuối thì khoá chỉ nằm ở phía bạn. Nhà cung cấp lưu khối dữ liệu họ không đọc được. An toàn hơn hẳn, đổi lại mất một số tính năng tiện lợi, và quên mật khẩu là mất dữ liệu vĩnh viễn.
Không có lựa chọn nào đúng tuyệt đối. Tài liệu công việc thông thường thì dịch vụ phổ thông đủ dùng. Hồ sơ nhạy cảm thì nên mã hoá đầu cuối, hoặc tự mã hoá trước khi tải lên.
Một cấu hình hợp lý
Cách phối hợp thực dụng cho cá nhân hoặc văn phòng nhỏ:
- Đồng bộ cho các tệp đang làm việc hằng ngày — tiện, truy cập được mọi nơi.
- Sao lưu thật sự chạy song song, có lịch sử phiên bản dài, độc lập với dịch vụ đồng bộ.
- Một bản ngoại tuyến trên ổ cứng ngoài, chỉ cắm khi sao lưu.
Điểm quan trọng: bản sao lưu phải độc lập với đồng bộ. Nếu bản sao lưu chỉ là một bản chép của thư mục đồng bộ thì sự cố lan sang cả hai cùng lúc.
Trách nhiệm cuối cùng vẫn là của bạn
Nhà cung cấp lo hạ tầng không hỏng. Họ không lo việc bạn xoá nhầm, bị mã độc, hay tài khoản bị chiếm.
Điều khoản dịch vụ của hầu hết nhà cung cấp nói rõ điều này. Đọc kỹ, bạn sẽ thấy phần cam kết về mất mát dữ liệu thường hẹp hơn nhiều so với ấn tượng mà quảng cáo tạo ra.
Đám mây là một mắt xích tốt trong chiến lược dữ liệu. Nó không phải toàn bộ chiến lược.